معرفی غذاهای معروف و خوشمزه عمان
غذاهای خوشمزه ی کشور عمان، بخش جذابی از فرهنگ منحصر به فرد مردم آن است. پیشنهاد می کنیم در سفر به این کشور، به هیچ وجه غذاهای سنتی آن را از دست ندهید.
اگر غذاهای سنتی عمان را با مناطق دیگری مثل غذاهای آفریقای جنوبی مقایسه کنید، احتمالاً درک غذاهای عمانی برایتان راحتتر است و کمتر، عجیب و غریب به نظر میرسد. با این حال، ضرری ندارد که نگاهی به لیست غذاهای سنتی معروف آن بیندازید تا بیشتر با فرهنگ غذایی این مردم آشنا شوید.
«مجبوس» (Majboos) یا «مکبوس» (Makboos)، نوعی برنج مخلوط است که طرفداران زیادی در بین کشورهای عربی دارد. البته در اصل، این غذا متعلق به عربستان میباشد. مواد تشکیل دهندهی آن، برنج (معمولاً برنج باسماتی)، سبزیجات، گوشت یا مرغ و ادویهجات گوناگون است. گاهی اوقات ماست، سالاد، نان سنتی و سس گوجه را نیز همراه با مجبوس میخورند تا اشتهایشان بیشتر شود.
«شوا» (Shuwa) در زبان عربی، به معنی گوشت بریان شده است. مردم عمان، معمولاً این گوشت را برای مناسبتهای خاصی مثل روز عید میپزند. در واقع درست کردن این غذا، به زمان زیادی احتیاج دارد؛ تا جایی که آن را در روز اول عید تهیه میکنند و یک یا دو روز طول میکشد تا آمادهی خوردن شود. ابتدا گوشت را کاملاً در ادویهجات عمانی غلت میدهند؛ سپس آن را در برگ درخت خرما یا موز میپیچند و بعد درون اجاقهای زیرزمینی قرار میدهند تا یک یا دو روز، خوب بپزد. شاید شیوهی پخت این غذا عجیب به نظر برسد، اما یکی از خوشمزهترین گوشتهای عمانی به حساب میآید.
«هریس» (Harees) هم غذایی است که آن را بیشتر در مناسبتهای ویژه درست میکنند. این غذا، از مخلوط کردن گندم با گوشت تهیه میشود و آن را همراه با یک سس مخلوط سرو میکنند.
«حلوا» در زبان عربی، به معنی دسر است. اما در عمان، به شیرینی معروف سنتی این کشور نیز حلوا میگویند. ترکیبات این غذا، سفت است و از کاستارد هم ضخیمتر میباشد. با اینکه رنگ حلوا قهوهای میشود، اما در پخت آن از شکلات استفاده نمیکنند. مواد مورد نیاز برای تهیهی این شیرینی، تخم مرغ، عسل، شکر، گلاب، ادویهجات عمانی و میوههای مغزدار است. معمولاً مردم عمان، حلوا را با قهوه یا خرما سرو میکنند و آن را در یک ظرف بزرگ درست میکنند و چندین قاشق نیز کنارش قرار میدهند تا مهمانها هر قدر که میخواهند، از آن بردارند.
کباب یا همان «مشکاک» (Meshkak)، گوشت گاو، گوسفند یا مرغی است که از قبل، داخل مواد خوابانده میشود و مثل کباب خودمان، آن را به سیخ میکشند تا بپزد. برای تهیهی مواد آن، از ادویههای مختلفی از جمله «کاری» استفاده میکنند و آن را با نان سنتی سرو میکنند. این غذا نیز مختص مناسبتهای خاص است و در سراسر کشور، طرفداران زیادی دارد.
نان عمانی، انواع مختلفی دارد. یک مدل آن به این صورت بوده که ظاهر گرد، بزرگ و ضخیمی دارد. مدل دیگر آن، گرد اما کوچکتر و برشتهتر است. معمولاً مردم عمان، نان را خودشان در خانه میپزند؛ اما طبیعتاً میشود آن را از نانواییها نیز تهیه کرد. در رستورانها، معمولاً بیشتر غذاها را همراه با این نان سنتی سرو میکنند.
در عمان، درختان نخل را هر کجا که بروید، میبینید. حتی در حیاط خانههای بسیاری از مردم نیز، نخل روییده است. خرمای این درختان، از لحاظ رنگ، اندازه و تُردی متفاوت هستند؛ اما همهی آنها، جزو فرهنگ مردم عمان به حساب میآیند و آن را به همهی مهمانهایشان تعارف میکنند. عمانیها، خرمای خشکشده را گاهی با کنجد، نارگیل یا حلوا ارده مخلوط میکنند. علاوه بر آن، برای تهیهی بسیاری از دسرها و شیرینیهای سنتی نیز، از این خرما استفاده میشود.
قهوه، بیشتر به خاطر مزه، طرز به عمل آوردن، خشک کردن و آماده کردنش معروف است. گاهی به قهوهی عمانی، هِل نیز اضافه میکنند. قهوه هم مانند خرما، قسمت مهمی از مهماننوازی مردم عمان به شمار میرود و معمولاً همراه با حلوا سرو میشود. مردم، چندین بار در روز قهوه مینوشند و گاهی اوقات، وقتی میخواهند به همسایههاشان سر بزنند، یک قوری قهوه آماده میکنند و با خودشان به خانهی میزبان میبرند
یکی دیگر از غذاهای دریایی عمان، یک نوع ماهی ویژه بهنام ماشوای (Mashuai) است که در آبهای ساحلی عمان به وفور یافت میشود. معروف است که این ماهی به طور سنتی در محلی به نام کناد، با روغن و ادویه مزهدار شده و همراه با شاهماهی پخته میشود. ادویههایی که برای مزهدار کردن ماهی ماشوآی استفاده میشود، عبارتند از زیره، دانههای گشنیز آسیابشده، دارچین، زنجبیل، زردچوبه و نمک. ماهی بریانشده را روی تختی از برنج با طعم لیمو و بادام هندی قرار میدهند و بلافاصله هم میل میکنند.
کرک چای؛ طعم زندگی
کاراک چای به چای غلیظ با شیر و شکر و با طعم زنجبیل، هل و سایر ادویههای خاص عمانی گفته میشود. معروف است که مردم مسقط با چای زنده میمانند. آنها باید هنگام بیدار شدن، همراه با وعدههای غذایی، عصر و قبل از خواب چای بخورند. از این رو در هر خیابان شهر حداقل یک غرفهی چای پیدا میکنید که جمعیت زیادی جلوی آن نشستهاند. کرک چای با کاربری روزمره خود فضای قابلتوجهی در فرهنگ شهر ایجاد کرده است. این نوشیدنی با طراوتترین نوشیدنی است و به عنوان سوخت انسانی در زندگی مردم مسقط و عمان عمل میکند.
شاورما؛ کباب ترکی عمانی
شاورما یا (Shawarma) از دسته ساندویچهای محبوبی است که تقریباً در همهی خیابانهای تمام کشورهای خاورمیانه یافت میشود. این ساندویچ خوشمزه از گوشت ترششده با ادویهجات ترشی، پیچیده شده در نان پیتا تشکیل شده است. شاورما که اغلب با سیبزمینی سرخکرده یا خمیر سیر مصرف میشود، به صورت تازه در غرفههای خیابانی عمان درست میشود و به صورت گرم مصرف میشود.
مشلتات یا (Mushaltat) را میتوان در دسته دسرهای عمان قرار داد. فیر مشلتات، که اغلب با عنوان فیر (فطیر) شناخته میشود، یک شیرینی چندلایهی عربی است. مشلتات شامل لایههای نازک خمیر و روغن و یک فیلینگ اختیاری است. فیلینگها میتوانند هم شیرین و هم غیرشیرین باشند. پرکنندهها هم میتواند شیرین شامل پنیر، نارگیل، ماهلبیا، مالبان، نوتلا یا شکلات باشد و یا از پرکنندههای شور مانند گوشت چرخکرده، سوسیس یا پنیر داخل آن استفاده شود. فلفل ساده معمولاً با مخلوط همراه با مربا یا پنیر روی خمیر پخش شده و یا با زیتون سرو میشود.
لابان یا همان (Laban) ترکیبی از ماست و دوغ و از خانواده لبنیات است که در همهجای عمان سرو میشود. لابان یک نوشیدنی شور بوده و انواع مختلفی دارد. محبوبترین شکل لبان، یک نوشیدنی با ترکیبات لبنیات و حاوی هل و پسته است.
کاهوا (Kahwa) معرب شده قهوه و نوعی قهوه تلخ عربی است که اغلب در فنجانهای ریز و با خرما یا حلوا سرو میشود. کاهوا از قهوهی آسیابشدهی تازه بوداده و با مقداری هل طعمدار درست میشود و کمی شبیه قهوه یزدی است. قهوه عربی در عمان و سایر کشورهای حاشیه خلیجفارس با استفاده از نوعی ظرف خاص به نام دله درست میشود. اما برخی هم قهوه را با ظرف معمولی روی اجاق نیز تهیه میکنند؛ اما حتما قبل از ریختن در قوری باید فیلتر شود.
یکی دیگر از غذاهای محلی عمان آرسیا یا (Arsia) است که نوعی غذای کوبیده از ترکیب برنج، بره، ادویه و سس درست میشود. آرسیا تقریبا شبیه هوموس اما به اندازهی کافی سفت است که بتوان با خمیر آن کار کرد. آرسیا را با دست میخورند، بدین شکل که مقداری از آن را برداشته و در سس یا روغن زده و میل میکنند.
گوشت موتبه؛ کباب روی سنگ داغ
یکی از لذیذترین غذاهای عمان، گوشت یا (Muthbe Meat) است که یک روش سنتی اهالی جنوب عمان برای پختن گوشت روی سنگهای داغ است. زغال این غذا، سنگ سوزانده شده با آتش است. وقتی سنگها داغ شدند، گوشت نمکزده یا چاشنیشده را مستقیماً روی سنگها قرار میدهند تا آرام آرام بپزد. این سبک پخت، با گوشت شتر رایج است. سنگهای داغ گرما را برای مدت طولانی حفظ میکنند. سنگهای مورد استفاده معمولا سنگ رودخانه یا سنگهای وادی هستند. عمان وادیهای زیادی دارد. وادیها همان درهها یا بسترهای جویباری هستند که در فصل بارندگی پر از آب میشوند.
خیابانهای مسقط در عمان پر شده است از کیوسکهای فروش غذاهای خیابانی عمان، که میتوانید تکتک آنها را امتحان کنید. غذاهای خیابانی در عمان، تقریبا فستوفود ولی به سبک عربی هستند که سریع آماده شده و برای اکثریت قیمت مناسبی دارند.
سمبوسه یا (Samosa) خمیری مثلثی شکل و نازک سرخ شده است که داخل آن با سیبزمینی، عدس، پیاز و سایر سبزیجات خرد شده، پر میکنند. این غذای خیابانی یا همان فستفود یکی از گزینههای گیاهی نادر در غذاهای عمانی است که در بسیاری از کیوسکها و کافهها یافت میشود.
یکی دیگر از غذاهای عمان و البته تمام کشورهای عربی، فلافل است که از ترکیب نخود کوبیده به همراه ادویههای خاص درست شده و به صورت توپکهای کوچک در میآیند و در نهایت در روغن برشته میشوند. فلافل یک غذای خیابانی محبوبِ خاورمیانهای است که عموما از دستفروشان یا اغذیهفروشیهای کوچک در کشورهایی مانند مصر، سوریه، لبنان، ترکیه و ایران به فروش میرسد. فلافل همچنین یک غذای گیاهی نیز محسوب میشود. در بسیاری از کشورهای خاورمیانهای از جمله عمان فلافل را با نان پیتا همراه با ترشی، سس تند، و سبزیجاتی مانند گوجه فرنگی، خیار و کاهو سرو میکنند. گاهی نیز به صورت فینگر فود در کنار مزههایی مانند حمص و تبوله سرو میشود.
